Maak standpunten én twijfel zichtbaar
Een Dilemma gebruik je wanneer je verschillende perspectieven binnen een groep wilt verkennen.
Het werkt vooral goed wanneer deelnemers al bekend zijn met het onderwerp en klaar zijn om een standpunt in te nemen. Door twee uitersten tegenover elkaar te zetten, maak je verschillen in mening zichtbaar en breng je het gesprek op gang.
Omdat deelnemers hun positie ergens op de schaal kunnen kiezen, laat een Dilemma niet alleen zien wat mensen vinden, maar ook hoe zeker ze zijn. Je ziet ook waar twijfel zit, of hoe meningen tijdens het gesprek verschuiven doordat deelnemers hun positie aanpassen.
Daardoor is het een krachtige werkvorm om het gesprek te verdiepen en onderliggende afwegingen zichtbaar te maken.

Een Dilemma is een interactieve werkvorm waarbij je twee uitersten tegenover elkaar zet op een schaal.
Deelnemers kiezen via hun telefoon een positie ergens tussen deze twee uitersten. Zo wordt direct zichtbaar hoe de groep over het onderwerp denkt.
Doordat deelnemers hun positie tijdens de sessie kunnen aanpassen, ontstaat een genuanceerd beeld. Je ziet niet alleen waar mensen staan, maar ook waar twijfel zit en hoe meningen tijdens het gesprek verschuiven.
Op het hoofdscherm ontstaat zo een dynamisch overzicht van de groep. Verschillen, clusters en beweging worden zichtbaar, wat goede aanknopingspunten geeft om het gesprek te verdiepen en onderliggende afwegingen te bespreken.
Een goed Dilemma begint met twee duidelijke en tegenovergestelde standpunten.
Zorg dat beide uitersten herkenbaar en realistisch zijn. Het doel is niet om een ‘goed’ of ‘fout’ antwoord te hebben, maar om spanning te creëren tussen twee perspectieven waar mensen zich toe kunnen verhouden.
Vermijd vage of eenzijdige formuleringen. Een sterk Dilemma zorgt ervoor dat deelnemers denken: “ik zie beide kanten* of “ik zit ergens ertussenin.”
Houd de formulering daarnaast eenvoudig en concreet. Zo kunnen deelnemers snel een positie kiezen en ontstaat er makkelijker interactie.
Ja, dat kan met de optie ‘no peer influence’.
Wanneer deze instelling aanstaat, plaatsen deelnemers hun positie op de schaal zonder te zien waar anderen staan. Zo kunnen ze eerst zelfstandig nadenken, zonder beïnvloeding van de groep.
Op het hoofdscherm zie je in die fase alleen een neutrale indicatie dat er antwoorden binnenkomen — niet waar deze geplaatst worden. De assen en labels blijven zichtbaar, maar de posities zelf nog niet.
Op het moment dat jij dat wilt, kun je de resultaten zichtbaar maken. De stippen verschijnen dan op de schaal en laten in één keer zien hoe de groep verdeeld is.